Ի՞նչ է անտիֆրիզը
Անտիֆրիզ (Antifreeze) կոչվում է հեղուկը, որն օգտագործվում է շարժիչի հովացման համակարգում՝ ապահովելու համար ջերմափոխանակությունը, կանխելու համար հեղուկի սառեցումը ցածր ջերմաստիճաններում և խուսափելու համար շարժիչի գերտաքացման բարձր ջերմաստիճաններում։
Այն նաև պաշտպանում է հովացման համակարգի մետաղե մասերը կոռոզիայից, էրոզիայից և քարացման գոյացումից (նստվածք)։
🌈 Անտիֆրիզների գույները և իմաստները
Գույնը ոչ թե քիմիական կազմի ցուցանիշ է, այլ արտադրողի կողմից ընտրված նշանակման միջոց՝ տարբեր տեսակները տարբերակելու համար։
Սակայն տարիների ընթացքում որոշ գույներ ավանդաբար կապվել են որոշակի տեխնոլոգիաների հետ։
⚠️ Ուշադրություն.
Գույնը միայն օժանդակ ցուցանիշ է.
Օրինակ՝ G12++-ը կարող է լինել մանուշակագույն, կարմիր կամ նույնիսկ վարդագույն՝ կախված արտադրողից։
Ամենակարևորը՝ ստուգել արտադրանքի նշանակումը (specification)՝ օր. G13, G12++, JIS K2234, ASTM D3306, BS 6580, JASO M201, Toyota Type 2, Honda HCF-2 և այլն։
🧪 Հիմնական բաղադրիչներ
- Հիմնական նյութ — սովորաբար էթիլենգլիկոլ (Ethylene Glycol — EG) կամ պրոպիլենգլիկոլ (Propylene Glycol — PG)։
- EG — ավելի տարածված, էժան, ավելի բարձր ջերմահաղորդականություն, բայց թունավոր (կյանքի համար վտանգավոր կենդանիների համար)։
- PG — ավելի անվտանգ (օգտագործվում է սննդամթերքի համար սառնարաններում), բայց թանկ է և ավելի քիչ արդյունավետ է ջերմափոխանակության տեսանկյունից։
- Ավելացուկներ (Additives) — կոռոզիայի դեմ պաշտպանություն, փրփուրի դեմ ստաբիլիզատորներ, pH կարգավորիչներ (սովորաբար pH = 8–10), հակաօքսիդիչներ։
📋 Համապատասխանության ստանդարտներ
- ASTM D3306 / D4985 / D6210 — ԱՄՆ ստանդարտներ
- BS 6580 — Բրիտանական ստանդարտ
- JIS K2234 — Ճապոնական
- GOST 28084-89 — Ռուսաստան/Հայաստան (հին, հիմնված է IAT-ի վրա)
- VW TL 774 (G11, G12, G12+, G12++, G13) — Գերմանական ավտոարդյունաբերություն
- MB 325.0 / 325.3 / 325.6 — Mercedes-Benz
- Renault RN0405 / PSA B71 5110 — Ֆրանսիական
- Ford WSS-M97B44-D / -E
- GM 6277M (Dexcool)
⚠️ Խառնելու հնարավորությունը
Խառնումը վտանգավոր կամ անհարմար է, եթե տեխնոլոգիաները տարբեր են։
Օրինակ՝
- ✅ HOAT + HOAT (նույն տեսակի) — թույլատրելի
- ❌ IAT + OAT — կարող է առաջացնել նստվածք, փրփուր, կոռոզիայի արագացում
- ❌ Dexcool (OAT) + սիլիկատային (IAT/HOAT) — հայտնի է խցանման խնդիրներով GM-ում
- ⚠️ G12++ / G13 + G12+ — հաճախ թույլատրվում է (արտադրողի կողմից նշված է), բայց ոչ միշտ
📌 Լավագույն տարբերակը՝ ամբողջովին փոխարինել, ոչ թե լցնել։
🇦🇲 Հայաստանում հանդիպող անտիֆրիզներ
- «Тосол» (Tosol) — հին խորհրդային տեխնոլոգիա՝ IAT (կանաչ, կապույտ), ցածր որակ, հին մեքենաների համար («Ժիգուլի», «Մոսկվիչ»)
- Unium, Polaris, Barelliz — ժամանակակից ապրանքանիշեր
- G12 / G12+ / G12++ / G13 — հաճախ վաճառվում են անվանումներով, բայց պետք է ստուգել համապատասխանությունը վկայագրերով
- Կեղծ ապրանքներ — հատկապես շուկայում կան կեղծ G12++/G13-եր, որոնք իրականում IAT են՝ ներկված մանուշակագույն (կարմիր) գույնով։
→ Խորհուրդ է տրվում գնել պաշտոնական դիլերներից կամ վստահելի մասնագիտացված խանութներից։
🌡️ Սառեցման / եռման ջերմաստիճաններ
- 50% անտիֆրիզ + 50% ջուր.
- Սառեցման կետը ≈ −37 °C
- Եռման կետը ≈ 106–129 °C (կախված ավելացուկներից և ճնշումից)
- 100% էթիլենգլիկոլ.
- Սառեցման կետը ≈ −13 °C (այսինքն՝ մաքուր անտիֆրիզը ավելի վատ է քան 50/50 խառնուրդը!)
→ Դա պատճառ է, որ միշտ պետք է խառնել մաքուր ջրի (կամ այրված ջրի) հետ — երբեք չի օգտագործվում մաքուր ձևով։
- Սառեցման կետը ≈ −13 °C (այսինքն՝ մաքուր անտիֆրիզը ավելի վատ է քան 50/50 խառնուրդը!)
✅ Խորհուրդներ ընտրության համար
- Միշտ ստուգեք ձեր մեքենայի սպասարկման ձեռնարկը (manual-ը) — ո՞ր սպեցիֆիկացիան է պահանջվում։
- Ուշադրություն դարձրեք արտադրողի վկայագրերին (օր. VW TL 774 G, MB 325.3)։
- Խուսափեք անհայտ ապրանքանիշերից և չափազանց էժան անտիֆրիզներից։
- Եթե լցնում եք հին հեղուկի վրա, ապա միայն նույն տեխնոլոգիայի և նույն արտադրողի ապրանքը (կամ փաստացի փոխարինում)։
- Ստուգեք pH-ը հատուկ թեստերով, եթե կասկածում եք հեղուկի որակի մասին։
Անտիֆրիզի սառեցման կետը. −40°C և −65°C
Անտիֆրիզները վաճառվում են երկու հիմնական ձևակերպումներով.
📊 Էթիլենգլիկոլի խառնման հարաբերակցություն և սառեցման կետը
🔹 −40°C համար
- Այս սառեցման կետը ստացվում է ≈67–68% էթիլենգլիկոլ + 32–33% ջուր հարաբերակցությամբ։
- Այդ համամասնությունը հաճախ նշվում է որպես «−40°C տարբերակ» (օր. «Felix −40», «Sibiria −40»)։
- Խորհուրդ է տրվում բացառապես շատ սառը կլիմայական պայմաններում, որտեղ ջերմաստիճանը հասնում է −30…−35°C:
- ⚠️ Վտանգ. Ավելի բարձր կոնցենտրացիան նվազեցնում է ջերմահաղորդականությունը (ջուրն ավելի լավ է տեղափոխում ջերմությունը, քան գլիկոլը), ինչը կարող է հանգեցնել շարժիչի գերտաքացման բարձր ջերմաստիճանների դեպքում։
🔹 −65°C համար
- Այս արժեքը տեսական է և/կամ մարքետինգային։
- Իրականում էթիլենգլիկոլի + ջրի համակարգում ամենացածր սառեցման կետը (եւթեկտիկ կետ) կազմում է ≈ −60°C (այն տեղ, որտեղ EG 77%, ջուր 23%)։
- Այդ կետից հետո ավելի շատ գլիկոլ ավելացնելը բարձրացնում է սառեցման ջերմաստիճանը (օր. 90% EG − սառչում է −34°C-ից)։
- Որոշ արտադրողներ «−65°C» նշում են պրոպիլենգլիկոլի կամ հատուկ ավելացուկների հիմքով բաղադրությունների համար, սակայն դա չի ենթադրում, որ այդ հեղուկը կարելի է անմիջապես օգտագործել այդ կոնցենտրացիայով — այն նույնպես պետք է խառնել։
- ❗ Ուշադրություն. Որոշ կեղծ ապրանքներ վաճառվում են «−65» պիտակով, բայց իրականում դա կանոնավոր IAT տեխնոլոգիա է՝ ներկված մանուշակագույն։ Սառեցման կետն իրականում −20…−30°C է։
→ Լաբորատոր ստուգում կամ սառեցման ֆակտիկ ստուգում (սառնարանում) կարող է ցույց տալ իրական կարողությունները։
💡 Գործնական խորհուրդ.
Եթե ապրում եք Հայաստանում (որտեղ ամենացածր ջերմաստիճանը սովորաբար −20°C է, մեկուսի շրջաններում՝ −25°C), բավարար է 50/50 (≈−37°C) կամ նույնիսկ 40/60 (≈−25°C) խառնուրդը։
−40°C կամ −65°C նշանակում ունեցող հեղուկների կիրառումը այստեղ չի տալիս լրացուցիչ առավելություն, բայց կարող է վնասել համակարգի արդյունավետությանը։
🧪 Կոնցենտրատների (Concentrate) մասին մանրամասն
✅ Առավելությունները.
- Երկար պահպանման ժամկետ (մինչև 5 տարի փակ տարայում)
- Տարածքային ճկունություն. կարելի է խառնել ցանկալի հարաբերակցությամբ՝ կլիմային համապատասխան
- Ավելի փոքր տարայի ծավալ՝ նույն քանակի պատրաստի լուծույթի համեմատ
- Ավելի էժան արժեք 1 լիտր պատրաստի լուծույթի համեմատ (եթե ինքնուրույն եք խառնում)


4mz6o6
This article is very informative regarding antifreeze and its various types! By the way, if you’re in the beauty industry and looking for professional products, Suplery is a great wholesale marketplace in the USA. It allows you to track inventory for free and offers free delivery on many items from trusted suppliers!
rlxg1z